ผมเห็นกระทู้หน้าสุขภาพของ pantip รวมทั้งสื่อต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นหนังสือพิมพ์ หรือ Internet เกี่ยวกับแอสไพริน (Aspirin) แล้วรู้สึกว่ายังมีผู้คนจำนวนมากเข้าใจผิดเกี่ยวกับการใช้ Aspirin ในการรักษาหรือป้องกันโรคหัวใจขาดเลือด คิดว่ายานี้เป็นยาวิเศษ ไม่มีโทษ สามารถป้องกันโรค หัวใจได้ผลดี แต่ความจริงไม่เป็นเช่นนั้น .....

Aspirin ในผู้ป่วยกล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลัน (Heart Attack)
เป็นหัวข้อที่มีการศึกษากันมากที่สุด ผู้ป่วยกล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลัน เกิดจากลิ่มเลือดอุดตัน หลอดเลือด พบว่าการให้ Aspirin ขนาด 162.5 มก. ภายใน 6 ชม.หลังมีอาการเจ็บหน้าอก พบว่า เมื่อติดตามไป 35 วัน Aspirin ได้ประโยชน์ในการลดอัตราตายจากจากหัวใจและหลอดเลือดลงจาก 11.8% เหลือ 9.4% ลดการเกิดกล้ามเนื้อหัวใจตายซ้ำ (ที่ไม่เสียชีวิต) ลงจาก 2% เหลือ 1% ลดการ เกิดอัมพฤกษ์จาก 0.6% เป็น 0.3% (อ้างอิง : ISIS-II Lancet1988;349-360)

Aspirin ในผู้ป่วยที่กำลังเจ็บหน้าอกอยู่ กำลังจะเกิดกล้ามเนื้อหัวใจตาย (Impending Heart Attack) การใช้ Aspirin ขนาด 75 มก.ต่อวัน สามารถลดการเกิด Heart Attack (ใน 30 วันแรก) ลงจาก 13.4% เป็น 4.3% (อ้างอิง : RISC Lancet1990:336;827)

Aspirin ในผู้ป่วยโรคหัวใจขาดเลือดเรื้อรังที่อาการคงที่ (Stable Angina)
การใช้ Aspirin ขนาด 75 มก.ต่อวันในผู้ป่วยกลุ่มนี้สามารถลดอัตราตาย หรือ การเกิด Heart Attack ลง จาก 12.4% เป็น 8% ลดอัตราการเกิด Heart Attack ที่ไม่เสียชีวิตลง 39 % แต่ไม่ลดอัตราตาย จาก Heart Attack โดยไม่ทำให้เกิดเลือดออกมากขึ้น (อ้างอิง : SAPAT Lancet1992:340;1421)

Aspirin ในผู้ที่ยังไม่เป็นโรคหัวใจแต่มีความเสี่ยงสูง เช่น ความดันโลหิตสูง
การใช้ Aspirin ขนาด 75 มก.ต่อวัน สามารถลดผลแทรกซ้อนทางหลอดเลือด(สมอง หัวใจ)ลงได้ 15 % ลดการเกิด Heart Attack ลง 36 % แต่ไม่ลดอัตราตายจากโรคหัวใจและหลอดเลือด ไม่ลดอัตราตาย รวมจากทุกสาเหตุ และ ยังพบว่ามีเลือดออกมาก (แต่ไม่ทำให้เสียชีวิต) เพิ่มขึ้น 2 เท่า (อ้างอิง : HOT Lancet1998:351;1755)

Aspirin ในผู้ที่แข็งแรงไม่เป็นโรคหัวใจ ใช้เพื่อหวังผลป้องกันโรคหัวใจ
มีการศึกษาที่ขัดแย้งกัน อันแรกคือการศึกษาในแพทย์ชาวอเมริกัน (US Physician's Health Study) พบว่า Aspirin ขนาด 325 มก.วันเว้นวัน ได้ประโยชน์ในการลดการเกิด Heart Attack ลงถึง 44 % แต่การศึกษาจากสหราชอณาจักร (UK) ซึ่งก็ศึกษาในแพทย์เช่นกัน กลับพบว่าไม่ได้ ประโยชน์ในการ ป้องกัน Heart Attack เลย แถมมีเลือดออกในสมองเพิ่มมากขึ้นด้วย ข้อมูลของ ทั้งสองรายงานก็ไม่หนัก แน่นพอที่จะแนะนำให้ประชาชนทั่วไป (ที่ไม่ใช่แพทย์) รับประทาน Aspirin เพื่อ "ป้องกัน" โรคหัวใจ ขาดเลือด ปัจจุบัน American Heart Association ก็ไม่ได้แนะนำให้ใช้ Aspirin ในการป้องกันโรคนี้ ในผู้ที่ยังไม่ได้เป็นโรค

บทสรุป
Aspirin เป็นยาราคาถูก และ ดีมากในการรักษาผู้ป่วยโรคหัวใจขาดเลือดแบบต่างๆ แม้จะใช้ในขนาดต่ำ เช่น 75-100 มก.ต่อวันก็ยังอาจพบผลข้างเคียงจากยาได้เสมอๆ เช่น แผลในกระเพาะอาหาร เลือดออกในทางเดินอาหาร  จึงไม่ใช่ยาที่ปลอดภัย 100 %

การนำ Aspirin ไปใช้ป้องกันโรคหัวใจขาดเลือดในผู้ที่ยังไม่เป็นโรคหัวใจนั้น ยังไม่มีข้อมูลสนับสนุน มากพอ ผลดีที่ได้อาจน้อยกว่าผลเสียที่เกิดจากยา โดยเฉพาะอย่างยิ่งในคนไทยซึ่งมีความชุกของโรคนี้ น้อยกว่าชาติตะวันตกมาก ยิ่งอาจไม่มีประโยชน์เลย ไม่นานมานี้บริษัท Bayer ผู้ผลิต Aspirin รายใหญ่ ต้องพิมพ์คำเตือนที่ฉลากยาให้ปรึกษาแพทย์ก่อนเสมอ เพราะอาจเกิดอันตรายจากยาได้

แนะนำให้อ่านบทความเพิ่มเติม Aspirin : Real benefits But Real Risks too

ถามคำถามโรคหัวใจ 

เรียบเรียงโดย นพ.ระพีพล กุญชร ณ อยุธยา อายุรแพทย์โรคหัวใจ อยากรู้เรื่องอะไร ขอให้บอก WebMaster
แนะนำเว็บ    รู้จักหัวใจ   อาการ   การตรวจ   การรักษา    ยาหัวใจ    บทความ    Links    ศูนย์หัวใจ

Thai.to Banner Exchange