การตรวจสำหรับโรคหัวใจ
การตรวจผู้ป่วยโรคหัวใจหรือสงสัยว่าจะมีโรคหัวใจ มีตั้งแต่การตรวจร่างกายทั่วไป การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ เอกซเรย์ ฯลฯ บทความนี้จะรวบรวมข้อเด่น ข้อด้อย ของการตรวจแต่ละอย่างไว้คร่าวๆ เพื่อว่าหากท่านจำเป็น ต้องไปพบแพทย์จะได้ทราบไว้
ชนิดของการตรวจ |
ข้อเด่น | ข้อด้อย |
ตรวจร่างกายทั่วไป |
เป็นการตรวจร่างกายทั้งตัว ไม่เฉพาะระบบหัวใจ ทำให้ ทราบว่ามีปัญหาอื่นๆด้วยไหม ได้ทราบความดันโลหิต มีอะไรที่บ่งชี้ว่ามี ภาวะหัวใจล้มเหลวหรือไม่ เป็นต้น | ในบางโรคจะตรวจไม่พบความผิดปกติใดๆเลยก็ได้ เช่น โรคหัวใจขาดเลือด หรือ ความผิดปกติใน การนำไฟฟ้า ในหัวใจ สำหรับโรคของลิ้นหัวใจ การตรวจร่างกาย ให้ประโยชน์ระดับหนึ่ง แต่ บ่อยครั้งที่ไม่เพียงพอในการ วินิจฉัย หรือ ให้ คำแนะนำผู้ป่วย |
| คลื่นไฟฟ้าหัวใจ EKG |
ไม่เจ็บตัว สามารถบอกจังหวะการเต้นของหัวใจในขณะนั้น บอกขนาดหัวใจได้บ้าง บอกการนำไฟฟ้าในหัวใจ และบอก ว่าเคยมีกล้ามเนื้อหัวใจตายมาก่อนไหม | คลื่นไฟฟ้าหัวใจที่ปกติ ไม่ได้หมายความว่า หัวใจปกติ ในขณะเดียวกัน คลื่นไฟฟ้าหัวใจที่ดู ผิดปกติ ก็ไม่ได้ แปลว่าหัวใจผิดปกติเสมอไป มีปัจจัยอื่นๆที่มีผลต่อ การแปลผลด้วย เช่น น้ำหนัก อายุ อาการขณะตรวจ เป็นต้น |
| เอกซเรย์ปอด | ไม่เจ็บตัว เห็นทั้งปอดและขนาดหัวใจ ปอดและหัวใจมี ความสัมพันธ์กันอย่างมาก ภาวะหัวใจล้มเหลว จะทำให้เกิด น้ำคั่งในปอด ซึ่งเห็นได้จากเอกซเรย์ ซึ่งเป็นการตรวจที่ดี สำหรับภาวะนี้ และ ช่วยแยกสาเหตุต่างๆ ในกรณีที ่ผู้ป่วยมีอาการหอบ เหนื่อย ว่าเกิดจากปอดหรือหัวใจ | การตรวจขึ้นกับคุณภาพฟิล์มและเทคนิคด้วย รวม ทั้งขนาดตัวผู้ป่วย บ่อยครั้งที่ขนาดหัวใจดูโตจาก เอกซเรย์แต่ความจริงแล้วปกติ การครวจนี้ไม่ได้ มองเห็นทุกอย่าง ตามที่เข้าใจกัน ในความเป็นจริง แล้วเห็นเพียง "เงา" เท่านั้น จึงต้องอาศัยความรู้ ความเชี่ยวชาญของแพทย์ด้วย |
| ตรวจเลือด | สามารถบอกได้ในกรณีที่เกิดกล้ามเนื้อหัวใจตายขึ้นแล้วเท่านั้น
(เฉียบพลัน)
และเป็นการตรวจดูปัจจัยเสี่ยงอื่นๆของโรคหัวใจ
เช่น เบาหวาน ไขมันในเลือดสูง เป็นต้น |
ไม่มีการตรวจเลือดใดๆที่มีความจำเพาะต่อหัวใจ เช่น ตรวจแล้วรู้ว่าเป็นโรคหัวใจ ต่างจากเบาหวาน ที่เราทราบจากการตรวจเลือด |
| อัลตราซาวน์หัวใจ
หรือ เอคโค่ Echocardiogram |
ไม่เจ็บตัว สามารถเห็นการทำงานของลิ้นหัวใจได้ดี บอกความสามารถในการบีบตัวของกล้ามเนื้อหัวใจได้ดี เห็นช่องเยื่อหุ้มหัวใจ | ภาพที่ได้ไม่ชัดเจนในทุกราย โดยเฉพาะ ในคน อ้วน หรือ โรคปอด อาจมองไม่เห็นหัวใจจากการ ตรวจผ่านทางหน้าอกเลย อาจจำเป็นต้องสอด เครื่องมือ (ท่อ) ลงทางหลอดอาหาร เพื่อให้ เครื่องมืออยู่ใกล้ หัวใจมากที่สุด ซึ่งเจ็บตัว และอาจมีภาวะแทรกซ้อนได้(แต่พบน้อย) ที่สำคัญ คือ การตรวจชนิดนี้ไม่เห็นหลอดเลือดเลี้ยงหัวใจ |
| เดินสายพาน Exercise Stress Test |
ไม่เจ็บตัวแต่เหนื่อย
ต้องออกแรง โดยการเดินบนสายพาน
เพื่อดูการเปลี่ยนแปลงของ EKG
ขณะออกกำลังกาย การตรวจ นี้ ใช้ในการวินิจฉัยโรคหัวใจขาดเลือด |
มีข้อจำกัดมาก เช่น เดินไม่ดี เพราะปวดเข่า หรือ อายุมาก บ่อยครั้งที่ตรวจเสร็จแล้ว ก็ไม่สามารถ สรุปได้ว่าปกติ หรือ ผิดปกติ แม้ว่าการตรวจจะ ให้ผลปกติ แต่ก็ยังไม่สามารถบอกได้ 100 % ว่าไม่มีโรคหัวใจขาดเลือด ในขณะเดียวกันบางราย (เช่น ผู้หญิง หรือ มีความดันโลหิตสูง) ผลการตรวจ ผิดปกติ แต่ความจริงไม่มีโรคหัวใจขาดเลือด ก็เป็นได้ |
| คลื่นไฟฟ้าหัวใจ 24 ชม. | ไม่เจ็บตัว
ให้การวินิจฉัยอาการใจสั่น
ใจเต้นผิดปกติ ว่าเป็นชนิดใด สามารถช่วยในการวินิจฉัยโรคหัวใจ ขาดเลือด หรือ ช่วยในการพยากรณ์โรคในบางราย |
หากไม่มีอาการใจสั่น ในรอบ 24 ชม.ที่ติดเครื่อง ก็ไม่สามารถให้การวินิจฉัยได้ |
| เตียงปรับระดับ Tilt Table Test |
ใช้ในการวินิจฉัยอาการเป็นลม หรือ วูบ ที่เกิดจากระบบประสาทอัตโนมัติ | บางครั้งให้ผลไม่แน่นอน (ไม่ 100%) |
| สวนหัวใจ
และ
ฉีดสีดูหลอดเลือดเลี้ยงหัวใจ Cath & Angiogram |
สามารถมองเห็นหลอดเลือดเลี้ยงหัวใจได้ดีที่สุดวิธีหนึ่ง ซึ่งใช้กันอย่างแพร่หลาย ยังดูการทำงานของหัวใจได้ด้วย สามารถวัดความดันในห้องต่างๆของหัวใจ | เจ็บตัว (แต่น้อย) มีผลแทรกซ้อนได้ ตั้งแต่เล็กน้อย จน ถึงเสียชีวิต (พบ1/10,000 ราย) ราคาแพง |
ที่กล่าวมาทั้งหมด เป็นการตรวจทางหัวใจที่ใช้บ่อยมากที่สุด แต่ยังมีการตรวจพิเศษทางหัวใจอื่นๆอีก ที่ไม่ขอ กล่าวในที่นี้ หากสนใจในรายละเอียด การตรวจแต่ละชนิด ให้ชมที่ http://fly.to/cardio หรือ Web site ทางสุขภาพจากต่างประเทศ เช่น AHA เป็นต้น
เรียบเรียงโดย
นพ.ระพีพล กุญชร ณ อยุธยา
อายุรแพทย์โรคหัวใจ
อยากรู้เรื่องอะไร ขอให้บอก WebMaster
แนะนำเว็บ
รู้จักหัวใจ
อาการ
การตรวจ การรักษา
ยาหัวใจ
บทความ
Links
ศูนย์หัวใจ
Thai.to Banner Exchange
