โรคแพนิค (Panic Disorder)

วันหนึ่งคุณสมชายขับรถอยู่ดีๆ รู้สึกตกใจขึ้นมาทันทีทันใด แน่นหน้าอก หายใจไม่สะดวก มือเท้าอ่อน เหงื่อแตก หมดแรงเอาดื้อๆ จนต้องหยุดรถ ความรู้สึกเหมือนจะขาดใจ อาการเป็นอยู่ประมาณ 10 นาทีจึงทุเลาลง คุณสมชายตกใจมาก รีบขับรถมารพ. บริเวณนั้น แล้วขอพบคุณหมอโรคหัวใจทันที คุณหมอซักประวัติ ตรวจร่างกายโดยละเอียด พบว่าคุณสมชายอายุ 40 ปี เป็นนักบริหาร รุ่นใหม่ แต่งงานแล้ว มีลูกสาวเล็กๆกำลังน่ารัก 1 คน ไม่สูบบุหรี่ ไขมันในเลือดสูงเล็กน้อย ไม่มีอาการเจ็บแน่นหน้าอก แต่รู้สึกหายใจ ไม่ทัน ตรวจร่างกายไม่พบความผิดปกติ คลื่นไฟฟ้าหัวใจปกติ คุณหมอบอก คุณสมชายว่าอาการไม่น่าจะเกิดจากโรคหัวใจ คุณสมชายยังกังวลมาก โดยนิสัยแล้วเป็นคนเจ้าระเบียบ กังวลเก่ง รู้สึกไม่พอใจกับคำตอบของหมอ ขอร้องให้คุณหมอตรวจละเอียด อีกครั้ง คุณหมอตรวจอัลตราซาวน์หัวใจ (Echocardiogram) พบว่าอยู่ในเกณฑ์ปกติ ทดสอบสมรรถภาพหัวใจโดย การเดินสายพาน (Exercise stress test) พบว่าเดินได้ดีมาก ไม่เหนื่อยง่ายกว่าปกติ และ ไม่มีการเปลี่ยนแปลงของคลื่นไฟฟ้าหัวใจที่บ่งว่าจะ มีโรคหัวใจ ขาดเลือดแต่อย่างใด คุณหมอจึงให้ความมั่นใจกับคุณสมชายว่าไม่ได้เป็นโรคหัวใจแน่ และคาดว่าอาการเข้าได้กับ “กลุ่มอาการแพนิค” หรือ Panic Disorder

โรคแพนิคเป็นโรคที่ยังไม่ทราบสาเหตุชัดเจน พบได้บ่อยๆ พบว่าคนอเมริกันมีอาการของโรคนี้ร้อยละ 10 และ 1 ใน 3 ของกลุ่มนี้จะ มีอาการบ่อยๆ 1 ใน 10 ของกลุ่มที่มีอาการบ่อยๆนี้จะแสดงอาการทุกอย่างของกลุ่มอาการแพนิค คือ เกิดอาการกลัวอย่าง ไม่มีเหตุผล โดยอาการกลัวดังกล่าวเกิดขึ้นทันทีทันใด ไม่มีสาเหตุหรือสัญญาณเตือน (unexpected attack) เช่น กลัวตาย กลัวที่จะอยู่ในที่โล่ง เช่นศูนย์การค้า หรือ ที่แคบๆ เช่น รถยนต์ ลิฟท์ ห้องแคบๆ บางรายกลัวจนไม่สามารถดำเนินชีวิตได้ โรคนี้พบใน ผู้หญิง บ่อยกว่าผู้ชาย สำหรับคนไทยผมไม่มีข้อมูลว่าพบได้แค่ไหน แต่จาก ประสบการณ์การเป็นหมอโรคหัวใจ พบผู้ป่วยเช่นนี้บ่อยๆ อาการก็จะเป็นอย่างที่คุณสมชายเล่า

จริงๆแล้วเป็นโรคที่คุณหมอจิตเวชรักษาโดยตรง แต่ผู้ป่วยมักมาหาคุณหมอโรคหัวใจก่อน เพราะคิดว่าตัวเองเป็นโรคหัวใจ หมอโรคหัวใจบางท่าน ก็ให้การวินิจฉัยว่าเป็นโรคลิ้นหัวใจยาวบ้าง หัวใจอ่อน ประสาทหัวใจ ฯลฯ ผู้ป่วยส่วนหนึ่งจึงไม่ได้รับการรักษา อย่างถูกต้อง และ เปลี่ยนรพ.ไปเรื่อยๆ ตรวจที่ไหนคุณหมอก็ว่า ไม่มีอะไร คิดมาก เป็นที่น่าเสียดาย เพราะโรคนี้รักษาให้หายขาดได้ โดยเฉพาะถ้าเริ่มเป็นจะหายเร็ว แต่ถ้าปล่อยเรื้อรังก็ อาจต้องรักษากันนานมาก ความจริงแล้วผู้ป่วยอาการจริงๆ ไม่ได้แกล้งทำ เพียงแต่อาการหอบเหนื่อย หัวใจเต้นแรง ไม่ได้เกิดจากสาเหตุทางร่างกาย แม้ว่าผู้ป่วยกลุ่มนี้มี ความสัมพันธ์กับภาวะลิ้นหัวใจยาว หรือ โป่งแลบ ที่เรียก Mitral Valve Prolapse (MVP) ก็ตาม แต่ความผิดปกติของลิ้นหัวใจไม่ได้ ทำให้เกิดอาการโดยตรง เพียงแต่มีความสัมพันธ์กับโรคแพนิคเท่านั้น   ผู้ป่วยส่วนหนึ่งปฏิเสธทันทีว่าไม่จริง หมอหาโรคไม่พบ และไม่ยอมพบจิตแพทย์ ความจริงแล้ว การรับรักษาโดยจิตแพทย์ไม่ได้แปลว่าคุณเป็นโรคจิต โรคประสาทนะครับ ผมยังคงอยากให้มั่นใจ ในการรักษาโดยจิตแพทย์เพราะเขารักษาโรคนี้โดยตรง มีความรู้และยาที่ทันสมัย ดีกว่าให้คุณหมอโรคหัวใจดูแล ซึ่งก็ไม่หายซักที

กรณีอย่างคุณสมชายเป็นตัวอย่างหนึ่งที่ไปรักษามาหลายแห่งแล้ว ในที่สุดก็ยอมรับการรักษาโดยจิตแพทย์ ในที่สุดอาการก็ดีขึ้นเรื่อยๆ attack น้อยลง และไม่มี attack ที่รุนแรงอีกเลย

สนใจอ่านเพิ่มเติมที่
http://www.mayohealth.org/mayo/9609/htm/panic.htm
http://www.mayohealth.org/mayo/9603/htm/panic_at.htm
บทความเรื่องโรคแพนิค โดยจิตแพทย์ รพ.รามาธิบดี

ถามคำถามโรคหัวใจ 

เรียบเรียงโดย นพ.ระพีพล กุญชร ณ อยุธยา อายุรแพทย์โรคหัวใจ อยากรู้เรื่องอะไร ขอให้บอก WebMaster
แนะนำเว็บ    รู้จักหัวใจ   อาการ   การตรวจ   การรักษา    ยาหัวใจ    บทความ    Links    ศูนย์หัวใจ